SGGW

Informacje Rektora

06
listopada
2019

Uroczystość z okazji Święta Niepodległości w SGGW

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie uczciła 101 rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości oraz złożyła hołd poległym i pomordowanym pracownikom i studentom. Uczelniane Święto Niepodległości, które odbyło się 7 listopada 2019 r. w Muzeum SGGW ma długą tradycję, zainicjowaną przed wieloma laty przez Stowarzyszenie Wychowanków SGGW. Kulminacyjnym jej punktem jest apel poległych, zorganizowany i poprowadzony przez członków Stowarzyszenia. Wiodącą rolę podczas uroczystości odegrały: Instytut Medycyny Weterynaryjnej i Wydział Medycyny Weterynaryjnej, które w tym roku akademickim objęły honorowym patronatem wydarzenia organizowane w Muzeum SGGW.

Scenariusz tego ważnego wydarzenia od wielu lat ma ustaloną formułę. Część pierwsza to wykład w Muzeum SGGW poświęcony rektorom, którzy w życiu uczelni odegrali rolę szczególną. Uświetnia ją koncert z udziałem artystów Ludowego Zespołu Artystycznego „Promni” i wspólne śpiewanie pieśni niepodległościowych. W części drugiej odbywa się apel poległych, którego inicjatorem i organizatorem od ponad dwudziestu lat jest Stowarzyszenie Wychowanków SGGW, wspierane w ostatnich latach przez Muzeum SGGW.

Tegoroczny wykład był poświęcony profesorowi chemii rolnej Marianowi Górskiemu, rektorowi SGGW dwóch kadencji (w latach 1933-1936 i 1947-1949), dwukrotnemu dziekanowi Wydziału Ogrodniczego (w latach 1927-1929 i  1931-1933), dziekanowi Wydziału Rolniczego (w latach 1946-1947).

Uroczystość w Muzeum SGGW prowadziła Karolina Grobelska, kustosz Muzeum SGGW, która też powitała gości: JM Rektora prof. dr. hab. Wiesława Bielawskiego, prorektorów: prof. dr. hab. Mariana Binka, I zastępcę rektora, prorektora ds. nauki; prof. dr. hab. Kazimierza Banasika, prorektora ds. rozwoju; prof. dr. hab. Kazimierza Tomalę, prorektora ds. dydaktyki; prof. dr. hab. Michała Zasadę, prorektora ds. współpracy międzynarodowej oraz kanclerza dr inż. Władysława W. Skarżyńskiego. Na uroczystość przybyli rektorzy SGGW poprzednich kadencji: prof. dr hab. Jan Górecki, prof. dr hab. Tomasz Borecki, prof. dr hab. Alojzy Szymański. Gośćmi byli także prof. Leszek Żukowski, wieloletni pracownik Wydziału Technologii Drewna, prezes zarządu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej; prof. dr hab. Piotr Skłodowski, pracownik Politechniki Warszawskiej, wychowanek i uczeń profesora M. Górskiego; członkowie Senatu Akademickiego SGGW, Rady Uczelni, dyrektorzy instytutów, dziekani wydziałów, pracownicy, emerytowani pracownicy i studenci.

Władze Instytutu Medycyny Weterynaryjnej i Wydziału Medycyny Weterynaryjnej, które w tym roku akademickim objęły honorowym patronatem wydarzenia organizowane w Muzeum SGGW, reprezentowali: prof. dr hab. Marcin Bańbura, dyrektor IMW i dr hab. Marta Mendel, dziekan WMW.

Gościem specjalnym uroczystości był wnuk prof. Mariana Górskiego Marian Górski.

Uczestniczący w uroczystości JM Rektor SGGW prof. dr hab. Wiesław Bielawski wyraził radość z faktu, że niepodległościowe uroczystości w Muzeum SGGW na stałe wpisały się do kalendarza najważniejszych wydarzeń na uczelni, sprawiając, że społeczność akademicka może wspólnie oddać cześć tym, którzy walczyli o niepodległość i tym, którzy wnieśli znaczący wkład w rozwój SGGW, budując jej prestiż w kraju i za granicą.

Rektor W. Bielawski podkreślił wyjątkową osobowość Profesora Mariana Górskiego, wszechstronność jego wykształcenia i wiedzy oraz wielkie dzieło, jakim było stworzenie przez niego niezbędnej infrastruktury i rozwój działalności Stacji Doświadczalnej w Skierniewicach, w tym „założenie istniejących tam do dzisiaj wieloletnich nawozowych eksperymentów polowych. Stacja ta jest obecnie najstarszym obiektem doświadczalnictwa rolniczego w kraju i jednym z najstarszych w Europie, a jej stulecie SGGW obchodzić będzie w 2021 r.”. Rektor wspomniał, że osobiście korzystał z doświadczeń pól skierniewickich, najpierw jako magistrant chemii rolnej, wykonując tam badania do swojej pracy magisterskiej, a później jako uczestnik projektu Copernicus, wykorzystującego wyniki stuletnich badań Stacji m.in. do prognozowania zmian klimatycznych.

Referat pt. „Rektor Marian Górski 1886-1961. Uczony, organizator i społecznik” wygłosił Jan Łabętowicz, emerytowany profesor, były dziekan Wydziału Rolnictwa i Biologii SGGW. Referat powstał przy współpracy uczestniczących w seminarium profesorów: Stanisława Mercika (byłego kierownika Stacji Doświadczalnej w Skierniewicach, byłego dziekana Wydziału Rolniczego i wieloletniego kierownika Zakładu Chemii Rolniczej, który swój dyplom magisterski obronił pod kierunkiem prof. Mariana Górskiego) i Wojciecha Stępnia, kierownika Samodzielnego Zakładu Chemii Rolniczej SGGW.

Prof. dr hab. Jan Łabętowicz przedstawił niezwykle bogatą biografię prof. M. Górskiego. W sposób szczególny zwrócił uwagę na tzw. okres warszawski (lata 1923-1961), kiedy M. Górski jako profesor SGGW organizował Zakład Uprawy i Nawożenia Roli w Skierniewicach, kierował budową infrastruktury pola doświadczalnego w Skierniewicach oraz założył drugą część trwałych doświadczeń nawozowych (pierwsza część została założona przez prof. J. Mikułowskiego-Pomorskiego w 1922 r.). W tym też okresie organizował Wydział Ogrodniczy SGGW i nim zarządzał, pełniąc dwukrotnie funkcję dziekana. Jedną z zasług M. Górskiego jako rektora SGGW było doprowadzenie w pierwszej kadencji do wybudowania w 1936 r. nowego gmachu SGGW (pawilon II) przy ul. Rakowieckiej.

Jak wskazuje prof. J. Łabętowicz: „na szczególną uwagę zasługuje postawa M. Górskiego w czasie II wojny światowej, kiedy jako kierownik Pola Doświadczalnego w Skierniewicach zaakceptował udział pracowników w tajnym oddziale Armii Krajowej i wyraził zgodę na przechowywanie dla AK broni ze zrzutów alianckich. W 1943 r., za wiedzą konspiracyjnych władz uczelni, uzyskał zgodę okupanta na utworzenie w pawilonie I przy ul. Rakowieckiej Zakładu Chemii Rolniczej, co pozwoliło na zatrudnienie części kadry naukowej SGGW, a także na prowadzenie tajnego nauczania, w którym brał udział”.

Po zakończeniu wojny M. Górski był dziekanem Wydziału Rolniczego i ponownie rektorem SGGW. Odbudowywał zniszczoną wojną SGGW, był organizatorem pierwszej w Polsce pracowni izotopowej w Katedrze Chemii Rolniczej SGGW (1956 r.) oraz Rolniczej Pracowni Izotopowej Polskiej Akademii Nauk. Był pomysłodawcą i głównym organizatorem (1954 r.) 13 wojewódzkich Stacji Chemiczno-Rolniczych, mających za cel odpowiednie, praktyczne stosowanie nawozów w Polsce. Inicjatorem nowatorskich kierunków badań i autorem 110 oryginalnych prac naukowych oraz książek i podręczników.

Zgodnie z ponaddwudziestoletnią już tradycją uczelni drugą częścią uroczystości był apel poległych i pomordowanych członków społeczności akademickiej SGGW. Odbył się w holu Auli Kryształowej, gdzie w latach 70. ubiegłego wieku umieszczono z inicjatywy Stowarzyszenia Wychowanków SGGW tablice z wyrytymi na nich nazwiskami poległych i pomordowanych w latach 1939–1945 pracowników i wychowanków Uczelni.

Apel prowadził mgr inż. Józef Rzewuski, wiceprezes Stowarzyszenia Wychowanków. W swoim wystąpieniu wyraził wdzięczność za udział w tej wyjątkowej uroczystości władz uczelni i pocztu sztandarowego SGGW, który uczelnię symbolizuje i podkreśla splendor uroczystości.

Uczestniczący w apelu rektor SGGW prof. dr hab. Wiesław Bielawski powiedział m.in. „Zgromadziliśmy się w przededniu Narodowego Święta Niepodległości, by uczcić pamięć poległych i pomordowanych pracowników i studentów Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
Jak co roku przywołamy dziś w apelu poległych pamięć 453 członków naszej społeczności, których nazwiska widnieją na tablicach pamiątkowych. Wspomnimy bohaterów, którzy z wielkim oddaniem, narażając zdrowie i życie walczyli o wolność naszej ojczyzny. I na przestrzeni wieków stawali do walki zawsze wtedy, gdy wymagało tego dobro Polski”.

Treść apelu poległych odczytała studentka Wydziału Medycyny Weterynaryjnej, wzywając do Apelu tych, którzy złożyli ofiarę własnego życia dla odzyskania i utrwalenia wolności ojczyzny, w tym:

• 48 studentów poległych w wojnie polsko-bolszewickiej w latach 1918-1920;

• 453 pracowników, wychowanków i studentów poległych na frontach kampanii wrześniowej 1939 r., poległych i zamordowanych w czasie drugiej wojny światowej, zakatowanych w hitlerowskich obozach koncentracyjnych, zamęczonych, zaginionych i rozstrzelanych przez NKWD w ławrach gułagu, podczas wywózek na Daleki Wschód, w Katyniu, Miednoje, Ostaszkowie i Charkowie, poległych w Powstaniu Warszawskim, zamęczonych i rozstrzelanych w egzekucjach ulicznych przez hitlerowskiego okupanta, a także poległych za wolność ojczyzny w innych dramatycznych okolicznościach.

Wartę honorową przy tablicy pamiątkowej i asystę honorową pełnili studenci Wydziału Medycyny Weterynaryjnej. Oprawę muzyczną uroczystości zapewnili członkowie Orkiestry Reprezentacyjnej SGGW. Przed tablicami poświęconymi poległym i pomordowanym członkom społeczności akademickiej złożono kwiaty i zapalone znicze.

Treść wykładu prof. Jana Łabętowicza zostanie zamieszczona w grudniowym wydaniu pisma uczelnianego „Agricola” i udostępniona na stronie internetowej SGGW.