Aktualności

Dla kandydatów

23
czerwca
2017

Grafeno-platynowy koń trojański na glejaka

Nowotwory to druga najczęstsza przyczyna śmierci w krajach rozwiniętych. Dane statystyczne z ostatnich kilku lat wskazują, że choroby nowotworowe są odpowiedzialne za około ¼ wszystkich zgonów. Chociaż liczba zachorowań stale rośnie, poprawiają się metody diagnostyczne, a jeśli nowotwór zostanie wcześnie wykryty, to często może być skutecznie leczony. Dzieje się tak między innymi dlatego, że naukowcy i lekarze z całego świata zdobywają coraz większą wiedzę w dziedzinie onkologii i odkrywają coraz skuteczniejsze sposoby diagnozowania oraz leczenia. Istotny wkład w rozwój wiedzy o nowotworach wnoszą także badacze ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, gdzie realizowanych jest kilka znaczących projektów mających na celu walkę z rakiem.

Dobre rezultaty w walce z nowotworami osiągają naukowcy z Katedry Żywienia i Biotechnologii Zwierząt Wydiału Nauk o wierzętach SGGW. Od 10 lat pod kierownictwem prof. Ewy Sawosz-Chwalibóg prowadzone są badania nad zastosowaniem różnych nanostruktur w szeroko pojętej biologii, a zwłaszcza w medycynie. Ich najważniejszym celem jest poszukiwanie i konstruowanie innowacyjnych nanomolekuł, które mogłyby wykazywać działanie antynowotworowe.

Większość badań nastawionych jest na walkę z jednym z najniebezpieczniejszych nowotworów, jakim jest glejak IV stopnia. W Zakładzie Nanobiotechnologii zespół kierowany przez dr Martę Grodzik przeprowadził pierwsze na świecie badania nad wykorzystaniem nanoplatyny. Co prawda leki na bazie platyny są w medycynie popularne i dość skuteczne, jednak wywołują również cały szereg efektów ubocznych. Z badań wynika, że toksyczność nanoplatyny jest znacznie mniejsza, a jej zastosowanie w terapii bezpieczniejsze dla pacjenta.

Prowadzone w tym samym czasie podobne eksperymenty nad grafenem wykazały, że płatki tlenku grafenu są skuteczne w leczeniu nowotworów mózgu i piersi. Grafen jest formą węgla o misternej konstrukcji, dołączenie do niego grup tlenowych zwiększa jego biozgodność z organizmem, ale nie zmienia zabójczego działania na komórki rakowe.

Naukowcy z SGGW poszli jeszcze o krok dalej i połączyli płatki tlenku grafenu z nanocząstkami platyny. Otrzymana grafeno-platyna może mieć zastosowanie jako środek leczniczy podawany bezpośrednio do guza i okolicznych tkanek. Ponieważ węgiel rozpoznawany jest jako przyjazna molekuła, otrzymany materiał bez przeszkód lokuje się w komórkach nowotworu i niczym koń trojański stopniowo uwalnia jony platyny, które niszczą DNA komórek rakowych. Jako że nanomolekuła działa wyłącznie w miejscu podania, istnieje małe ryzyko, że substancja aktywna wejdzie w reakcje ze zdrowymi komórkami organizmu.

Chociaż badania pilotażowe dają nadzieję na długo oczekiwany przełom w walce z glejakiem, potrzeba jeszcze wielu testów, by zdobytą wiedzę przełożyć na praktykę kliniczną.

Anna Ziółkowska