Dydaktyka

Żywienie człowieka i ocena żywności (na WNoŻCziK)


Żywienie człowieka to dyscyplina naukowa zajmująca się współzależnością między pożywieniem, a organizmem człowieka na różnych poziomach: molekularnym, komórkowym, tkankowym, organizmu oraz populacji. W programie kształcenia uwzględnione są takie zagadnienia, jak: wpływ składników odżywczych na funkcjonowanie organizmu, analiza stanu odżywienia i sposobu żywienia różnych grup populacyjnych, epidemiologia żywieniowa, dietoprofilaktyka i dietoterapia schorzeń powstałych na tle nieprawidłowego żywienia, jakość i ocena zdrowotna żywności z uwzględnieniem surowców konwencjonalnych i ekologicznych, projektowanie i charakterystyka żywności specjalnego przeznaczenia i żywności funkcjonalnej. Program kształcenia uwzględnia również aspekty techniczne, technologiczne, ekonomiczne i organizacyjne żywienia w różnych systemach żywienia, w zakładach gastronomicznych i cateringu oraz politykę wyżywienia ludności. Ważny obszar kształcenia obejmuje istotę zachowań konsumentów na rynku żywności i wieloaspektowe uwarunkowania tych zachowań, zarówno w zakresie metod badawczych, jak i programów edukacyjnych oraz ochrony prawnej interesów konsumentów.

Sylwetka absolwenta studiów I stopnia

Absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku Żywienie Człowieka i Ocena Żywności ma podstawową wiedzę z zakresu biologii, chemii, matematyki, fizyki i nauk pokrewnych dostosowaną do studiowanego kierunku. Dysponuje podstawową wiedzą ekonomiczną i społeczną adekwatną do kierunku oraz ma ogólną wiedzę dotyczącą biosfery, chemicznych i fizycznych procesów w niej zachodzących, a także podstaw techniki kształtowania środowiska z uwzględnieniem produkcji żywności metodami ekologicznymi. Wykazuje ogólną wiedzę dotyczącą materiałów, metod, technik, narzędzi i technologii wykorzystywanych do rozwiązywania zadań inżynierskich w odniesieniu do żywienia zbiorowego i indywidualnego oraz stosowanych w produkcji, przechowywaniu i dystrybucji żywności. Posiada podstawową wiedzę dotyczącą metod, technik kształtowania i oceny cech jakościowych, wartości żywieniowej surowców roślinnych i zwierzęcych oraz żywności przetworzonej, z użyciem odpowiednich technologii, uwzględniających także ekologiczne metody produkcji. Dysponuje podstawową wiedzą dotyczącą środowiska przyrodniczego oraz bioróżnorodności i możliwych zagrożeń związanych z produkcją żywności. Ma ogólną wiedzę na temat stanu rynku żywności i usług żywieniowych oraz czynników determinujących ich funkcjonowanie, zna krajowe i międzynarodowe organizacje działające na rynku żywności i usług żywienia, znaczenie i zakres ich działalności. Wykazuje podstawową wiedzę w zakresie prawa żywnościowego, gospodarczego, konsumenckiego oraz ochrony własności intelektualnej. Posiada ogólną wiedzę o czynnikach determinujących jakość i bezpieczeństwo zdrowotne żywności i żywienia, z uwzględnieniem różnych systemów zapewnienia jakości. Dysponuje ogólną wiedzą dotyczącą produktów żywnościowych o różnym stopniu przetworzenia, z uwzględnieniem etapów produkcji, przechowywania, dystrybucji oraz ich wykorzystania w żywieniu indywidualnym i zbiorowym. Ma podstawową wiedzę o budowie i funkcjonowaniu organizmu człowieka z uwzględnieniem różnych stanów fizjologicznych. Zna rolę i znaczenie żywienia, wartości energetycznej, składników odżywczych i innych składników bioaktywnych w produktach spożywczych w funkcjonowaniu organizmu i dla zdrowia człowieka. Wykazuje ogólną wiedzę na temat błędów żywieniowych i ich skutków, zna sposoby żywieniowej prewencji chorób dietozależnych oraz różne strategie racjonalizacji żywienia, w tym edukacji żywieniowej. Posiada ogólną wiedzę dotyczącą żywności potencjalnie niebezpiecznej, powodującej negatywne konsekwencje zdrowotne w wyniku celowych lub nieświadomych działań inżynierskich prowadzących do obniżenia jej wartości odżywczej i wprowadzania substancji obcych. Dysponuje podstawową wiedzą na temat oceny sposobu żywienia, stanu odżywienia i zdrowia pojedynczych osób i grup populacyjnych oraz zna zadania i metody epidemiologii żywieniowej. Zna i rozumie zasady krajowych i międzynarodowych działań zmierzających do zwalczania nieprawidłowego żywienia. Zdaje sobie sprawę z istoty zachowań konsumentów na rynku i ich skutków dla żywienia i zdrowia oraz zna podstawowe metody badania tych zachowań. Ma ogólną wiedzę na temat specyfiki, organizacji, zarządzania oraz uwarunkowań, w tym ekonomicznych, działalności zakładów żywienia otwartego i zamkniętego oraz przedsiębiorstw produkujących żywność. Znane mu są typowe technologie inżynierskie stosowane w różnych systemach żywienia oraz przetwarzania żywności. Posiada wiedzę o formach gospodarowania wykorzystywanych w działalności gospodarczej w sektorze żywności i żywienia oraz charakteryzuje te formy.

Absolwent studiów pierwszego stopnia wykazuje umiejętność wyszukiwania, rozumienia, analizy i wykorzystywania informacji pochodzących z rozmaitych źródeł, w tym dotyczących różnych aspektów żywienia człowieka, produkcji żywności, prawa żywnościowego, konsumenckiego i gospodarczego. Potrafi stosować podstawowe technologie informatyczne do pozyskiwania, przetwarzania i analizowania informacji z zakresu studiowanego kierunku. Pracując indywidualnie lub w zespole, pod kierunkiem opiekuna naukowego, potrafi rozwiązywać zadania badawcze i projektowe z zakresu studiowanego kierunku oraz posiada umiejętność interpretacji danych empirycznych i wyciągania wniosków. Dokonuje analizy i oceny sposobu żywienia i stanu odżywienia pojedynczych osób i grup populacyjnych, określa ich determinanty oraz umie wykorzystać te wyniki do racjonalizacji żywienia i edukacji żywieniowej. Podejmuje działania korygujące nieprawidłowości w żywieniu pojedynczych osób i grup populacyjnych w odniesieniu do składników odżywczych, produktów spożywczych oraz prowadzenia profilaktyki żywieniowej i dietoterapii. Wykazuje zdolność podejmowania standardowych działań dotyczących doboru materiałów, metod, technik, narzędzi i technologii wykorzystywanych do zadań inżynierskich stosowanych w produkcji żywności, jej przechowywaniu, dystrybucji oraz w różnych systemach żywienia zbiorowego i indywidualnego. Analizuje i określa zmiany zachowań konsumentów na rynku żywności i usług żywienia, z uwzględnieniem czynników wpływających na te zmiany. Dokonuje identyfikacji i formułuje specyfikację zadań inżynierskich o charakterze praktycznym dotyczącą: projektowania technologicznego i funkcjonowania zakładów żywienia otwartego i zamkniętego, w tym cateringowych, projektowania produktów żywnościowych, technologii ich wytwarzania, projektowania działań marketingowych. Ma umiejętność krytycznej analizy i oceny uwarunkowań jakości i bezpieczeństwa żywności związanych z procesami technologicznymi w jej produkcji, przechowywaniu, dystrybucji i systemach żywienia. Umie zastosować metody oceny sposobu żywienia i stanu odżywienia pojedynczych osób i różnych grup populacyjnych oraz umie zastosować metody epidemiologii żywieniowej. Projektuje i przeprowadza eksperymenty z wykorzystaniem różnych technik i metod, w tym z udziałem ludzi i zwierząt laboratoryjnych oraz interpretuje wyniki i wyciąga wnioski. Potrafi zaplanować, przeprowadzić oraz ocenić proces edukacji żywieniowej w wybranej grupie ludności. Pozyskuje i analizuje informacje i dane niezbędne do przygotowania projektu, także z wykorzystaniem technologii informatycznych oraz wykonania wstępnej analizy ekonomicznej projektów właściwych dla kierunku żywienie człowieka i ocena żywności. Formułuje cele i hipotezy badawcze, konstruuje narzędzia badawcze i ocenia ich przydatność do rozwiązywania praktycznych zadań w ramach prac inżynierskich specyficznych dla studiowanego kierunku. Ma umiejętność przygotowania, z wykorzystaniem różnych źródeł, typowych prac pisemnych w języku polskim i obcym w zakresie tematycznym właściwym dla studiowanego kierunku. Przygotowuje prezentacje i wystąpienia ustne w języku polskim i obcym z obszaru zagadnień związanych ze studiowanym kierunkiem. Ma umiejętności językowe w zakresie dziedzin właściwych dla kierunku zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. Umie zaplanować przedsięwzięcie gospodarcze i ocenić jego efektywność pod względem ekonomicznym. Absolwent ponadto prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu, w tym dotyczące różnych sposobów i systemów żywienia oraz żywności potencjalnie niebezpiecznej dla zdrowia, otrzymanej w wyniku celowych lub nieświadomych działań inżynierskich. Ma świadomość znaczenia odpowiedzialności za prawidłowe żywienie społeczeństwa oraz produkcję żywności wysokiej jakości, w tym prozdrowotnej oraz otrzymywanej metodami ekologicznymi. Rozumie znaczenie wiedzy o prawidłowym żywieniu dla jakości życia człowieka i społeczeństwa. Zdaje sobie sprawę z ryzyka i potrafi ocenić skutki wykonywanej działalności w odniesieniu do zdrowia człowieka i stanu środowiska naturalnego oraz ma świadomość zagrożeń związanych z nieprawidłowymi zachowaniami żywieniowymi. Zna wagę społecznej, etycznej i zawodowej odpowiedzialności za nieprzestrzeganie prawa żywnościowego, praw konsumentów na rynku żywności i ochrony własności intelektualnej, stosowania uczciwych praktyk rynkowych oraz uczciwej konkurencji.

Absolwent studiów I stopnia posiada podstawową wiedzę potrzebną specjaliście z zakresu żywienia człowieka i oceny żywności pod kątem jej bezpieczeństwa i zaspokajania różnych, nie tylko żywieniowych, potrzeb człowieka. Absolwent ma wiedzę i umiejętności dotyczące roli diety w zachowaniu zdrowia, oceny sposobu żywienia i stanu odżywienia, żywienia w różnych jednostkach chorobowych, strategii poprawy żywienia w celu niwelowania błędów żywieniowych. Zna metody i sposoby przetwarzania, utrwalania, przechowywania, a także wszechstronnej analizy i kontroli jakości produktów spożywczych, w tym systemy zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i higieny produkcji w łańcuchu żywnościowym. Absolwent rozumie zasady funkcjonowania rynku i marketingu produktów i usług związanych z żywnością i żywieniem człowieka, zachowania konsumentów i ich uwarunkowania oraz potrzebę i możliwości ochrony konsumentów na tym rynku. Zna prawo żywnościowe. Umie zaplanować, kontrolować i korygować sposób żywienia jednostek i grup populacyjnych, rozpoznawać czynniki ryzyka nieprawidłowego żywienia, podejmować działania eliminujące zdiagnozowane błędy żywieniowe i prowadzić działalność związaną z upowszechnianiem wiedzy o prawidłowym żywieniu. Potrafi dobrać i zastosować odpowiednie metody do badania produktów spożywczych oraz racji pokarmowych pod względem zawartości składników odżywczych, zarówno w skali jednostkowej, jak i globalnej. Absolwent umie organizować produkcję, włącznie z doborem maszyn i urządzeń, a także przeprowadzać kalkulację ekonomiczną procesu produkcyjnego. Potrafi posługiwać się techniką komputerową w sterowaniu procesami technologicznymi oraz zarządzaniu przedsiębiorstwem. Absolwent ma świadomość znaczenia ustawicznego kształcenia oraz jest przygotowany do podjęcia studiów II stopnia.

Sylwetka absolwenta studiów II stopnia

Absolwent studiów drugiego stopnia na kierunku Żywienie Człowieka i Ocena Żywności ma zaawansowaną wiedzę dotyczącą funkcjonowania organizmu człowieka. Dysponuje poszerzoną wiedzą dotyczącą uwarunkowań i metod diagnozowania sposobu żywienia i stanu odżywienia poszczególnych osób i grup populacyjnych. Ma rozbudowaną wiedzę dotyczącą potrzeb żywieniowych różnych grup populacyjnych odnośnie stosowanych diet, produktów spożywczych adresowanych do tych grup oraz systemów i organizacji żywienia. Wykazuje rozszerzoną znajomość metod wytwarzania i sposobów utrwalania żywności, współdziałania różnych czynników determinujących jakość żywności, systemów oraz metod zarządzania jakością żywności oraz zapewnienia jej bezpieczeństwa zdrowotnego. Posiada wiedzę o projektowaniu produktów żywnościowych oraz zasadach wprowadzania do obrotu różnych środków spożywczych. Dysponuje zaawansowaną wiedzą dotyczącą nowoczesnych technik analizy żywności, z uwzględnieniem nowych zagrożeń zanieczyszczeniami fizycznymi, biologicznymi i chemicznymi. Ma pogłębioną wiedzę dotyczącą ochrony i bezpieczeństwa konsumenta na rynku żywności oraz uwarunkowań jego zachowań. Wykazuje znajomość założeń, celów i programów polityki wyżywienia oraz prawidłowości i uwarunkowań konsumpcji żywności, z uwzględnieniem ludności miejskiej i z obszarów wiejskich. Zna warunki pozwalające uzyskać żywność dobrej jakości, wykorzystać ją do racjonalnego żywienia i korygowania nieprawidłowości w żywieniu oraz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego dla poprawy jakości życia człowieka. Ma rozbudowaną wiedzę z zakresu statystyki i informatyki stosowanej dotyczącą studiowanego kierunku.

Absolwent studiów drugiego stopnia dobierając odpowiednie metody i techniki potrafi samodzielnie dokonać pogłębionej analizy sposobu żywienia i stanu odżywienia poszczególnych osób i grup populacyjnych. Umie samodzielnie określić przyczyny nieprawidłowości żywieniowych i wynikające z nich zagrożenia, specyficzne dla poszczególnych osób i różnych grup populacyjnych. Posiada pogłębione umiejętności planowania, wdrażania, kontrolowania i modyfikowania postępowania żywieniowego w odniesieniu do indywidualnych osób oraz grup populacyjnych. Wykazuje pogłębioną zdolność wyboru i zastosowania odpowiednich narzędzi, metod, technik i technologii w różnych systemach produkcji żywności, jej przechowywania i dystrybucji. Ma zaawansowaną umiejętność posługiwania się nowoczesnymi technikami analizy żywności oraz potrafi dokonywać modyfikacji typowych działań, w tym technik i technologii determinujących jakość surowców i produktów. Potrafi rozpoznawać uwarunkowania konsumpcji żywności oraz zastosować odpowiednie metody i narzędzia polityki wyżywienia. Współpracuje ze specjalistami z dziedzin pokrewnych oraz organizuje prace w różnych placówkach związanych z żywieniem człowieka. Samodzielnie planuje i wykonuje zadania odnoszące się do problematyki żywienia człowieka, oceny żywności i zachowań konsumentów na rynku żywności, interpretuje jego rezultaty z wykorzystaniem analizy statystycznej oraz zastosowaniem odpowiednich technologii informacyjnych. Posiada pogłębioną umiejętność posługiwania się technikami informacyjnymi do wyszukiwania informacji w różnych źródłach, analizowania wyników przy użyciu wybranych zaawansowanych narzędzi i twórczego wykorzystywania informacji, w tym do przygotowywania raportów. Ma zaawansowaną umiejętność przygotowania w języku polskim i obcym, wykorzystując różne źródła informacji, prac pisemnych i wystąpień ustnych typowych w zakresie zagadnień związanych ze studiowanym kierunkiem. Jego umiejętności językowe w zakresie zagadnień dotyczących żywienia człowieka, oceny żywności i zachowań konsumentów są zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. Absolwent ponadto potrafi myśleć i działać w sposób kreatywny i przedsiębiorczy w trosce o poprawę wyżywienia ludności w różnych warunkach społeczno-ekonomicznych i etapach życia człowieka oraz ma pogłębioną świadomość znaczenia społecznej, środowiskowej i zawodowej odpowiedzialności za prawidłowe żywienie oraz przestrzeganie prawa i zasad etycznych w pracy zawodowej.

Absolwent tego kierunku ma głęboką wiedzę dotyczącą potrzeb żywieniowych, ich uwarunkowań, zasad żywienia i błędów żywieniowych w różnych grupach populacyjnych w zależności od wieku, stanu zdrowia i stylu życia. Posiada pogłębione umiejętności z zakresu oceny i racjonalizacji żywienia, w tym zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i bezpieczeństwa żywności. Ma umiejętność oceny zgodności funkcjonowania przedsiębiorstw łańcucha żywnościowego z wymaganiami: prawa żywnościowego, systemów zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego oraz zarządzania jakością żywności. Jest specjalistą w zakresie projektowania produktu, zapewnienia jego wysokiej jakości i warunków wprowadzania do obrotu, w tym także przetwarzania, utrwalania i przechowywania. Absolwent potrafi organizować produkcję, włącznie z doborem maszyn i urządzeń oraz przeprowadza ekonomiczną kalkulację produkcji. Umie posługiwać się techniką komputerową w sterowaniu procesami technologicznymi, zarządzaniu przedsiębiorstwem, badaniach naukowych i ekspertyzach. Umie pracować w zespole oraz organizować zespół pracowników i kierować nim w działaniach rutynowych, a także w warunkach kryzysu, z uwzględnieniem obiektywnej oceny wkładu pracy własnej i współpracowników. Absolwent jest przygotowany do podejmowania wyzwań badawczych i podjęcia studiów trzeciego stopnia (doktoranckich).

Perspektywy zawodowe

Absolwenci są przygotowani do pracy w:

  • przedsiębiorstwach, zakładach i instytucjach zajmujących się przetwórstwem, kontrolą, obrotem żywności oraz żywieniem człowieka;
  • instytucjach zajmujących się zarządzaniem jakością i bezpieczeństwem żywności i żywienia człowieka;
  • inspekcji urzędowej kontroli żywności;
  • przedsiębiorstwach usług gastronomicznych i cateringowych;
  • organizacjach zajmujących się ochroną konsumentów;
  • jednostkach badawczych i konsultingowych w zakresie rynku żywności;
  • placówkach zajmujących się edukacją żywieniową.