SGGW

Aktualności

27
czerwca
2019

Uroczystość odsłonięcia tablic pamiątkowych

25 czerwca na Wydziale Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu SGGW odbyła się uroczystość odsłonięcia tablic pamiątkowych poświęconych prof. dr. hab. Andrzejowi Sadowskiemu oraz dr. Kazimierzowi Pliszce.

W uroczystości udział wzięli m.in.: prof. dr hab. Wiesław Bielawski – rektor SGGW, prof. dr hab. Kazimierz Tomala – prorektor ds. dydaktyki, prof. dr. hab. Aleksander Lisowski – pełnomocnik rektora ds. współpracy z gospodarką, dr inż. Władysław Skarżyński – kanclerz SGGW, prof. dr hab. Wojciech Wakuliński – dziekan Wydziału Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu SGGW, Ireneusz Komorowski – prezes Stowarzyszenia Plantatorów Borówki Amerykańskiej im. Kazimierza Pliszki oraz kierownicy jednostek WOBiAK wraz ze współpracownikami, przedstawiciele zaprzyjaźnionych wydziałów i Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach, a także członkowie rodziny, wychowankowie i przyjaciele prof. Andrzeja Sadowskiego i dr. Kazimierza Pliszki.

Rektor SGGW podczas uroczystości przedstawił sylwetki obu zasłużonych naukowców i ich dorobek naukowy. Przywołał także związane z nimi własne wspomnienia. Wspomniał wykłady z prof. A. Sadowskim w Auli Kryształowej, na które Profesor przychodził z koszami pełnymi jabłek i uczył studentów rozpoznawać odmiany po smaku, wyglądzie i zapachu. Przypomniał także, że dr K. Pliszka miał ogromny talent dydaktyczny i był bardzo lubiany przez środowisko akademickie. To dzięki niemu Polska stała się jednym z największych i najważniejszych plantatorów borówki w Europie i na świecie; jego imieniem została nazwana jedna z odmian borówki.

- „Jestem bardzo wdzięczny władzom wydziału, że zainicjowały powstanie tablicy prof. A. Sadowskiego. Mam nadzieję, że młodzi ludzie, którzy będą tędy przechodzili, zainteresują się, kim był Profesor, i w ten sposób jego życie stanie się wzorcem do naśladowania dla wielu następnych pokoleń, które przyjdą po nas” – mówił prof. dr hab. Wiesław Bielawski. – „Chciałbym także podziękować Stowarzyszeniu Plantatorów Borówki Amerykańskiej, które ufundowało tablicę poświęconą dr. Kazimierzowi Pliszce, a przede wszystkim Radzie Wydziału i Senatowi, że możemy uhonorować pamięć Pana Doktora. Mam nadzieję, że kolejne pokolenia będą mogły tutaj przychodzić i oddawać mu hołd”.

Głos zabrał również prof. W. Wakuliński: „Rzadko się zdarza, że prawie w tym samym miejscu odsłaniane są dwie tablice pamiątkowe poświęcone znakomitym postaciom naszej Uczelni, w tym wypadku w dodatku związanym z tym samym wydziałem. Podkreśla to rolę, jaką nasze środowisko naukowe odegrało w rozwoju polskiego sadownictwa. Młodzi adepci nauki zanim uzyskają stopień naukowy doktora, składają ślubowanie. Jeden z akapitów tego ślubowania zobowiązuje przyszłych pracowników nauki do rozwijania jej nie dla próżności, nie dla zysku, ale dla odkrywania jej i upowszechniania. Patrząc na życiorys dr. Kazimierza Pliszki, uważam, że jest on dowodem na wypełnienie tego zobowiązania. Aczkolwiek tego ślubowania nie składał, ponieważ doktorat zrealizował w Stanach Zjednoczonych.

Prof. W. Wakuliński wspomniał także prof. A. Sadowskiego: „Uwypuklając pewne elementy życiorysu naukowego Pana Profesora, chciałbym zwrócić uwagę na otwartość tego człowieka na świat. Zrobił doktorat w Moskwie, a zaraz potem, pojechał na dwuletni staż podoktorski do Stanów Zjednoczonych. Był to człowiek Wschodu i Zachodu. Wielki naukowiec. Wielki człowiek. Sadownik”. Na zakończenie odczytał pismo od Mirosława Maliszewskiego – posła na Sejm RP i absolwenta SGGW (sadownika), skierowane do uczestników uroczystości.

Następnie głos zabrał Ireneusz Komorowski „Jest rzeczą wielce słuszną, sprawiedliwą i długo oczekiwaną, że pośród tego świata, który zdaje się dziś iść trochę na skróty, osiągając czasami za wszelką cenę swoje cele, wspominamy dzisiaj wielkich mężów polskiej nauki, którzy, przybierając bardzo skromne środki, jakże wielkich dzieł potrafili dokonać”  (…) „Swoim życiem udowodnili, że można promieniować w otoczeniu osobistą kulturą, wrażliwością, otwartością na potrzeby drugiego człowieka, a jednocześnie z wielką determinacją oddawać się pasji badawczej i osiągać sukcesy. Stali się przecież autorytetami nie tylko w Polsce, lecz także na świecie. Dzięki takim nauczycielom jesteśmy, kim jesteśmy. Dzięki takim nauczycielom ja jestem, kim jestem.”

Uroczystego odsłonięcia tablicy poświęconej prof. dr. hab. Andrzejowi Sadowskiemu dokonał prof. dr hab. Wiesław Bielawski oraz Jerzy Sadowski – syn prof. A. Sadowskiego.

Natomiast uroczystego odsłonięcia tablicy poświęconej dr. Kazimierzowi Pliszce dokonał prof. dr hab. Wiesław Bielawski oraz Alina Pliszka – żona dr. K. Pliszki. Tablica została ufundowana przez Stowarzyszenie Plantatorów Borówki Amerykańskiej im. Kazimierza Pliszki.

Po uroczystości odsłonięcia tablic pamiątkowych odbyło się spotkanie, podczas którego zaprezentowano wspomnienia dotyczące prof. dr. hab. Andrzeja Sadowskiego oraz dr. Kazimierza Pliszki.

***

prof. dr. hab. Andrzej Sadowski urodził się 14 lutego 1931 roku w Warszawie. Po maturze, w 1949 r. rozpoczął studia na Wydziale Ogrodniczym SGGW. Dyplom inżyniera ogrodnika uzyskał w 1953 r., a magistra – w 1954 r. Będąc na kursie magisterskim, pracował już jako asystent w Katedrze Sadownictwa SGGW, co było niewątpliwie wielkim wyróżnieniem dla studenta. Po ukończeniu studiów pracował przez dwa lata jako agronom w Zespole PGR w Starej Wsi k. Grójca. W 1956 r. został skierowany na aspiranturę do Akademii Rolniczej im. Timiriaziewa w Moskwie, gdzie w 1960 r. uzyskał stopień kandydata nauk rolniczych. Po powrocie do Polski ponownie podjął pracę w Katedrze Sadownictwa SGGW, kolejno jako adiunkt, docent, profesor nadzwyczajny i profesor zwyczajny. Stopień docenta nauk rolniczych uzyskał w 1968 r., a tytuł profesora w 1980 r. Na przełomie 1960 i 1961 odbył staż naukowy w Rutgers University (USA). W latach 1975-1978 pracował jako profesor w Colegio de Postgraduados w Chapingo, w Meksyku. Szybką i błyskotliwą karierę naukową prof. A. Sadowski zawdzięczał nie tylko szerokim kontaktom międzynarodowym, lecz także swoim nieprzeciętnym zdolnościom oraz wręcz benedyktyńskiej pracowitości.

Duży wpływ na ukształtowanie osobowości prof. Andrzeja Sadowskiego wywarł jego nauczyciel – prof. Szczepan A. Pieniążek. Praca pod kierunkiem tego wybitnego specjalisty dała prof. Sadowskiemu nie tylko doskonałe przygotowanie metodyczne i znajomość sadownictwa, ale uczyniła go otwartym na wszystko co nowe, zainspirowała i dała odwagę do podejmowania nowych kierunków badawczych, a także nauczyła rzetelności i pracy w zespole. Dzięki osobistym uzdolnieniom, niezwykłemu zapałowi do pracy i bogatemu doświadczeniu wyniesionemu z kontaktów międzynarodowych, prof. A. Sadowski podejmował szereg oryginalnych tematów badawczych, których realizacja miała duże znaczenie poznawcze i praktyczne. Jego autorytet naukowy oraz społeczne podejście do współpracy międzynarodowej i wielkie osobiste zaangażowanie w tym zakresie uczyniły go ambasadorem polskiego sadownictwa.

Prof. A. Sadowski był szczególnie zasłużonym nauczycielem akademickim i wzorowym wychowawcą młodzieży. Wielka życzliwość dla studentów zjednywały Profesorowi liczne rzesze słuchaczy, którzy darzyli go szacunkiem i poważaniem, a dla wielu z nich stał się wzorem do naśladowania. Skupiał wokół siebie grupę młodych pracowników naukowych i doktorantów, którym – poza ukierunkowaniem pod względem naukowym – ułatwiał kontakty krajowe i zagraniczne, a także pozyskiwanie funduszy na badania oraz sympozja i konferencje w wiodących jednostkach badawczych na świecie. Wypromował 8 doktorów i niemal 80 magistrów, w tym 5 w College Postgraduates w Chapingo (Meksyk). Profesor odegrał ważną rolę w kreowaniu sylwetki absolwenta Wydziału Ogrodniczego. W swojej działalności naukowej był zwolennikiem szerokiej międzynarodowej współpracy, w którą szczególnie angażował partnerów z Niemiec, Białorusi, Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji i Węgier. Powodowany wielką troską o rozwój polskiego sadownictwa delegował studentów na kilkumiesięczne praktyki zawodowe do dobrze prosperujących gospodarstw sadowniczych w Niemczech, Szwajcarii i Kanadzie. Był niestrudzenie zaangażowany w rozwój Sadu Doświadczalnego w Wilanowie, który nadal służy praktycznemu nauczaniu zawodu sadownika.

Uprzywilejowane miejsce w pracy badawczej Profesora A. Sadowskiego miało kompleksowe ujęcie odżywiania mineralnego roślin sadowniczych w powiązaniu z systemem korzeniowym drzew. Odpowiadając na zapotrzebowanie zarówno ze strony nauki, jak i praktyki, podjął się funkcji koordynatora programu resortowego „Racjonalizacja nawożenia i zwiększenie produktywności roślin sadowniczych”. Profesor skupił wokół siebie grupę kompetentnych badaczy zainteresowanych problematyką nawożenia. W rezultacie pięcioletniej pracy zespołowej doprowadził do weryfikacji obowiązujących liczb granicznych i dawek zalecanych w nawożeniu sadów, utrwalając jednocześnie potrzebę kontrolowanego nawożenia sadów. Uczestniczył w licznych kongresach i konferencjach międzynarodowych. Był także organizatorem lub współorganizatorem pięciu sympozjów i konferencji międzynarodowych w SGGW.

Prof. A. Sadowski zapisał piękną kartę w dziejach tworzenia nowoczesnego sadownictwa w Polsce. Wyniki pracy eksperymentalnej wykreowały Profesora na wybitnego specjalistę w zakresie nawożenia i zmian biochemicznych zachodzących na styku środowisko glebowe i roślina, uznanego eksperta w kraju i za granicą. Efektem pracy badawczej było autorstwo lub współautorstwo 135 oryginalnych prac twórczych i 97 komunikatów naukowych, 6 podręczników lub poradników i 130 publikacji popularnonaukowych. Badania i opublikowane wyniki były najczęściej pracami pionierskimi, otwierającymi nowe kierunki i inspirującymi wielu badaczy. Przy takim podejściu do pracy twórczej uzyskiwane przez Profesora wyniki cieszyły się ogromnym zainteresowaniem, a jego prace były publikowane w renomowanych czasopismach krajowych i zagranicznych. Działalność ta znalazła twórczy odzew także u producentów owoców, dla których Profesor był niepodważalnym autorytetem.

W czasie wieloletniej pracy w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Profesor pełnił różne funkcje kierownicze. Był prodziekanem i dziekanem Wydziału Ogrodniczego, a także wieloletnim kierownikiem Katedry Sadownictwa. Poza Uczelnią – przez 9 lat pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Sekcji Sadowniczej Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych (ISHS); w tym czasie przyczynił się do zaktywizowania Sekcji i jej Grup Roboczych. Wymiernym tego efektem były specjalna sesja i wykład upamiętniający jego działalność na VIII Międzynarodowym Sympozjum  Mineralnego Odżywiania Roślin Sadowniczych w 2017 roku, które odbyło się we Włoszech.

Działalność prof. A. Sadowskiego jako badacza, nauczyciela akademickiego, organizatora życia naukowego na uczelni, wychowawcy młodych kadr naukowych, a także jako propagatora nowoczesności w sadownictwie była doceniana i honorowana. Otrzymał nagrody Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki – indywidualną III stopnia za pracę habilitacyjną oraz zespołową II stopnia za działalność dydaktyczną, a także liczne nagrody JM Rektora SGGW. Był odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał też złotą odznakę „Za zasługi dla SGGW”. Wśród szczególnych wyróżnień było uhonorowanie Profesora najwyższą godnością akademicką – zaszczytnym tytułem doktora honoris causa Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Uniwersytetu im. Św. Stefana w Gödöllő (Węgry).

dr Kazimierz Pliszka urodził się 29 czerwca 1935 r. we wsi Zarzecze w powiecie niżańskim, w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1949 r. podjął naukę w liceum ogólnokształcącym w Nisku, w którym uzyskał świadectwo maturalne w 1953 r. W roku 1954 został przyjęty na studia na Wydziale Ogrodniczym SGGW, gdzie uzyskał tytuł inżyniera ogrodnika w 1958 r., a dwa lata później, na podstawie pracy pt. „Udział grzyba Nectria galligena Bres. w zrakowaceniach jabłoni” i po złożeniu egzaminu dyplomowego – tytuł magistra inżyniera ogrodnictwa. Od grudnia 1956 r. do października 1960 r. dr Pliszka odbywał staż w Zakładzie Aklimatyzacji i Hodowli Roślin Sadowniczych w Skierniewicach, po którym w listopadzie 1960 r. został zatrudniony jako asystent w Katedrze Sadownictwa SGGW. W grudniu 1960 r. został delegowany na staż naukowy i studia doktoranckie do USA, gdzie specjalizował się w zakresie nowych odmian krzewów jagodowych oraz stosowania herbicydów w uprawach ogrodniczych. W 1965 r. tamtejszy uniwersytet – Rutgers the State Uniwersity w stanie New Jersey, nadał mu stopień doktora nauk ogrodniczych na podstawie rozprawy „The Response of Three Varietes of Strawberries to DCPA and Diphenamid”, w której zajmował się wrażliwością odmianową truskawki na uszkodzenia herbicydowe. Praca w USA dała dr. Pliszce nie tylko przygotowanie merytoryczne i znajomość języka angielskiego, ale uczyniła go otwartym, zainspirowała i dała odwagę do podejmowania nowych kierunków badawczych, a także nauczyła rzetelności i pracy w zespole. Po obronie powrócił do kraju i został awansowany na stanowisko starszego asystenta, a w 1966 r. na stanowisko adiunkta.

Dr. Kazimierz Pliszka był wieloletnim pracownikiem Katedry Sadownictwa Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, wyrozumiałym nauczycielem i promotorem prac magisterskich, człowiekiem wielkich horyzontów, autorem wielu podręczników, książek i artykułów, niezwykle zaangażowanym we wprowadzenie borówki wysokiej do uprawy w Polsce. Inicjator, pionier badań nad rozmnażaniem, wymaganiami agrotechnicznymi i hodowlą nowych odmian tego gatunku. Praktyczne efekty jego oryginalnych badań, rozszerzone następnie przez innych naukowców były podstawą do zakładania pierwszych amatorskich, a następnie komercyjnych profesjonalnych upraw tej nowej w Polsce rośliny. Dzięki temu obecnie Polska zajmuje 4. miejsce w produkcji tych atrakcyjnych owoców.

Zakończone sukcesem prace nad upowszechnieniem uprawy borówki wysokiej w Polsce sięgają 1970 r., kiedy na Ursynowie dr Pliszka założył pierwsze doświadczenia odmianowe oraz rozpoczął badania nad opracowaniem technologii rozmnażania tej rośliny. Dr Pliszka był niestrudzonym organizatorem Pola Doświadczalnego Borówek Uprawnych k. Prażmowa, jako kolejnej, znacznie większej bazy badawczej nad borówką wysoką i żurawiną wielkoowocową. Powstało ono w 1975 r. z przeznaczeniem na prace nad aklimatyzacją i hodowlą borówki wysokiej, później także nad żurawiną i brusznicą. W tym samym roku dr K. Pliszka został powołany na kierownika pola naukowego i zorganizował pierwszy Dzień Borówkowy propagujący uprawę tej rośliny sadowniczej. Coroczne święto ściągało zainteresowanych entuzjastów tego gatunku, a udostępniany materiał roślinny wraz z instrukcją uprawy był trafną formą upowszechniania. Introdukcja i wieloletnia ocena odmian borówki wysokiej dała podstawę do opracowania doboru odmian odznaczających się najlepszymi cechami produkcyjnymi i najlepiej przystosowanych do naszego klimatu. Patrząc z perspektywy czasu, należy uznać, że prowadzone przez Doktora i współpracowników badania przyczyniły się do upowszechnienia w Polsce uprawy tej cennej rośliny jagodowej. Zarówno roślina, jak i sposób jej lansowania wśród plantatorów okazały się strzałem w dziesiątkę! Zrozumiałym jest, że przy takim podejściu do pracy wyniki uzyskiwane przez dr. Pliszkę, cieszyły się ogromnym zainteresowaniem wśród producentów. Obecnie nasz kraj jest zaliczany do wiodących producentów w Europie, z powierzchnią plantacji szacowaną na około 7 tys. ha, z których owoce znajdują zbyt na zagranicznych rynkach.

Dr Kazimierz Pliszka był doświadczonym wychowawcą młodzieży i sumiennym nauczycielem akademickim, którego etos cenił jako jedną z podstawowych wartości. Odegrał ważną rolę w kreowaniu sylwetki absolwenta wydziału. Wypromował ponad 50 magistrantów, a ich prace reprezentowały wysoki poziom, co niewątpliwie było zasługą jego jako opiekuna. Z równym oddaniem przygotowywał rozdziały w podręcznikach, publikacje książkowe, oryginalne prace twórcze oraz artykuły popularyzujące wiedzę. Był postacią znaną i szanowaną w wielu renomowanych ośrodkach naukowych na świecie. W dowód uznania powierzono mu zorganizowanie Międzynarodowego Sympozjum Borówkowego. W czasie pracy w SGGW dr K. Pliszka wiele podróżował po świecie – ponad dwudziestokrotnie przebywał w zagranicznych ośrodkach akademickich, nawiązując kontakty naukowo-dydaktyczne, które zaowocowały możliwościami wyjazdów dla młodszych pracowników katedry. Utrzymywał bliskie i partnerskie stosunki z zespołami naukowymi w USA, Kanadzie, Chinach i wielu krajach europejskich. Jego wiedza teoretyczna i praktyczna oraz życzliwość dla ludzi zjednywały mu liczne rzesze słuchaczy, którzy darzyli go szacunkiem i poważaniem.

Należał do Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa, Polskiego Towarzystwa Botanicznego i Związku Nauczycielstwa Polskiego. W czasie 40-letniej pracy w SGGW uczestniczył w pracach Rady Wydziału oraz Senatu SGGW. Był opiekunem biblioteki Wydziału Ogrodniczego, prezesem Rady Oddziałowej ZNP i członkiem Zespołu Doradczego ds. RZD w Krobowie k. Grójca. Poza uczelnią, jako przewodniczący Zespołu ds. Badań Borówek Uprawnych Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych (ISHS) integrował badaczy borówek na całym świecie, był także honorowym członkiem Stowarzyszenia Plantatorów Borówki Amerykańskiej w Polsce, które obecnie nosi jego imię.

Osiągnięcia dr. Pliszki jako badacza, nauczyciela akademickiego, wychowawcy młodszej kadry, a także jako propagatora nowoczesności w sadownictwie były doceniane i wyróżnione ponad 20 nagrodami i odznaczeniami. Najważniejsze z nich to udział w trzech nagrodach zespołowych ministra nauki, w tym za podręcznik „Pomologia” oraz za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych nad rozmnażaniem i selekcją odmian borówki wysokiej, jej adaptacją do warunków klimatycznych Polski, a także liczne nagrody rektora. Został wyróżniony kilkoma medalami i odznaczeniami, Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi i złotą odznaką honorową „Za Zasługi dla SGGW”.