Aktualności

Dla studentów

18
października
2018

Otwarcie wystawy z okazji stulecia niepodległości

16 października 2018 r. odbył się w Muzeum SGGW wernisaż wystawy „Pierwsi wśród równych. Udział środowiska akademickiego SGGW w walkach o niepodległość w latach 1918–1921”.

Wystawę  zorganizowano w ramach narodowych obchodów jubileuszu stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości.  Ekspozycję przygotowało Muzeum SGGW w oparciu o materiały historyczne autorstwa prof. dr. hab. Sławomira Podlaskiego Autorką scenariusza wystawy jest Karolina Grobelska. Są na niej prezentowane materiały i obiekty pochodzące ze zbiorów: Archiwum Centralnego SGGW, Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, licznych bibliotek instytucjonalnych, jak też ze zbiorów udostępnionych przez osoby prywatne: Józefa Rzewuskiego, Michała Ossowskiego,  Annę Komorowską, Jana Tropiło, Andrzeja Wasia. 

Gości wernisażu powitała kustosz Muzeum SGGW mgr Karolina Grobelska. Wystawę otworzył JM Rektor prof. dr hab. Wiesław Bielawski, który  podkreślił: „Lata 1918-1921  były szczególnie ważne dla historii Polski, ale też dla naszej Uczelni. To wtedy, po 123 latach bezpaństwowości, odzyskaliśmy tożsamość i znowu tworzyliśmy struktury państwa.  W dzieło to wielki wkład wniosła SGGW, jej pracownicy, studenci, wychowankowie. Ten niezwykle burzliwy w historii naszego kraju okres odcisnął  też  swój wielki ślad na losach naszych absolwentów”.

Zwracając uwagę zebranych na obecność studentów SGGW, rektor powiedział: „Widoczne dziś na głowach naszych studentów tzw. beżowe maciejówki,  to nie tylko element ubioru pierwszych studentów Instytutu Agronomicznego w Marymoncie,   czy słuchaczy  Kursów Przemysłowo-Rolniczych, to nie tylko element umundurowania naszych wychowanków w latach 1918-1921,  ale przede wszystkim to symbol łączności pokoleniowej i hołdu, który oddajemy poprzednim pokoleniom”.

Rektor  przypomniał o przypadającej w tym roku setnej rocznicy utworzenia Legii Akademickiej i zaprosił do udziału w uroczystościach, jakie odbędą się z tej okazji  6 listopada br. na terenie kampusu Uniwersytetu  Warszawskiego.  Legię utworzono 1 listopada 1918 roku. Tę ochotniczą formację wojskową utworzyli studenci 4 warszawskich uczelni: Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej, Szkoły Głównej Handlowej i naszej Uczelni.  Uroczystości rocznicowe odbędą się z udziałem władz rektorskich, pocztów sztandarowych  i społeczności założycielskich uczelni. O udziale studentów SGGW w szeregach Legii Akademickiej będzie mówił podczas uroczystości prof. dr hab. Sławomir Podlaski.

JM Rektor zaprosił  też wszystkich do udziału w  ważnym w Uczelni wydarzeniu, jakim będzie  sympozjum poświęcone setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Odbędzie się ono w Auli Kryształowej SGGW w dniu 8 listopada  2018 r.  Prelegentami będą: prof. dr hab. Marek M. Drozdowski, prof. dr hab. Tomasz Borecki, prof. dr hab. Sławomir Podlaski, prof. dr hab. Leszek Żukowski.

Prezentacji  wystawy dokonał prof. dr hab. Sławomir Podlaski. Profesor  podkreślił m.in.  wielką wymowę tytułu wystawy „Pierwsi wśród równych. Udział środowiska akademickiego SGGW w walkach o niepodległość w latach 1918–1921”, który odzwierciedla wkład pracowników i studentów Uczelni  w odzyskanie niepodległości Polski i kształt jej granic.  Osią wystawy są biogramy studentów SGGW,  kawalerów Orderu Virtuti Militari, uczestników wojny polsko-bolszewickiej, obrony Lwowa i powstań śląskich, którzy swoje losy związali z SGGW.  Za zasługi bojowe studenci SGGW otrzymali  51 orderów, co stanowiło 7%  w odniesieniu do liczby wszystkich studentów uczelni.  W jednostkach liniowych współczynnik ten wynosił  1-2%,  a to,  jak podkreśla profesor  Podlaski,  najlepiej wskazuje na zaangażowanie naszej Uczelni.

Nawiązując do udziału naszych studentów w Legii Akademickiej, przekształconej następnie w 36. Pułk Piechoty Legii Akademickiej, Profesor przypomniał, że ponad dwa tysiące studentów, w tym wielu z SGGW  walczyło w innych formacjach.  Jak wskazuje, w tamtym czasie  ponad 40% studentów SGGW stanowili synowie ziemian (w stosunku do 2-3% na Uniwersytecie Warszawskim). Skład społeczny determinował wybór formacji.  Studenci SGGW preferowali nie piechotę, lecz kawalerię: pułki ułanów, szwoleżerów, strzelców konnych, artylerię konną, która towarzyszyła kawalerii w walkach.  Jak wskazują biogramy, 78%  studentów Wydziału Rolniczego zasiliło pułki kawalerii.  Inaczej było w przypadku Wydziału Leśnego, gdzie większość wstąpiła do piechoty lub artylerii, a tylko 10%  do kawalerii.

Profesor  S. Podlaski zwrócił też uwagę na prezentowane na wystawie biogramy studentów  SGGW, którzy po wojnie bolszewickiej wyruszyli walczyć o polskość Śląska  i tworzyli kierownictwo powstania śląskiego. Byli oni m.in. odpowiedzialni za szkolenie żołnierzy w grupach dywersyjnych, przynależeli do tzw. Grupy  Wawelberga,  która w noc  poprzedzającą wybuch  III powstania śląskiego wysadziła 9 mostów,   odcinając prawą część Śląska od dopływu posiłków niemieckich przez Odrę.

Straty wojenne były ogromne. Profesor Sławomir Podlaski wskazuje, że z wojny nie wróciło 48  studentów SGGW, czyli około 6,3% stanu społeczności studenckiej, 102  studentów Uniwersytetu Warszawskiego ( 1,5%), 80 studentów Politechniki Warszawskiej (2,1%)  i około 90 studentów Politechniki Lwowskiej (4,8%).  SGGW poniosła zatem największe straty osobowe w stosunku do całkowitej liczby studentów. Fakty te najlepiej świadczą o tym,  że tytuł wystawy „Primus inter pares”  jest jak najbardziej zasadny  i  najlepiej oddaje  wkład  studentów SGGW w odzyskanie niepodległości. Powinniśmy być z tego dumni i ciągle ten fakt podkreślać – mówi Profesor Podlaski.

Zachęcamy Państwa serdecznie do odwiedzenia tej wyjątkowej, bogatej w archiwalne materiały  wystawy,  z wielkim sercem przygotowanej przez pracowników Muzeum SGGW.

Na wystawie, obok wspomnianych już sylwetek studentów SGGW, prezentowane są m.in.: oryginalny Order Virtuti Militari i Odznaka 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego, a takzę Krzyż Walecznych nadany profesorowi Witoldowi Pruskiemu. Specjalnie na wernisaż wypożyczone zostały: ryngraf - obraz Matki Boskiej malowany na mosiężnej blasze, z symbolami żywiołów ziemskich na rewersie, od pokoleń przechowywany w rodzinie Rzewuskich, kindżał pochodzący z czasów odsieczy wiedeńskiej,  szpicruta z l. 20 XX wieku, szable ze zbiorów rodzin ziemiańskich. 

Wystawę można oglądać w Muzeum SGGW w budynku Biblioteki Głównej od poniedziałku do piątku w godzinach 9-16.00.